Sprawy o zachowek, wydziedziczenie

W tym miejscu przygotowałem dla Ciebie kilka podstawowych informacji o zachowku i wydziedziczeniu przedstawionych w formie pytań i odpowiedzi. Mam nadzieję, że lektura pozwoli Ci uporządkować myśli i sformułować pytania, na które chętnie Ci odpowiem podczas spotkania w Kancelarii.

 

ZACHOWEK

 

Czym jest zachowek, komu przysługuje i w jakiej wysokości?

 

Zachowek to kwota pieniężna przysługująca zstępnym (czyli dzieciom, wnukom itd.), małżonkowi i rodzeństwu spadkodawcy odpowiadająca wartości połowy lub dwóch trzecich udziału spadkowego, który by im przypadł, gdyby doszli do dziedziczenia z ustawy. Zachowek w wielkość dwóch trzecich ustawowego udziału spadkowego należy się małoletnim zstępnym oraz osobom trwale niezdolnym do pracy.

 

Jaki wpływ na zachowek mają darowizny uczynione za życia spadkodawcy?

 

Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, ani darowizn dokonanych przed więcej niż 10 laty licząc od dnia otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy). 10 letni termin dotyczy jedynie osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku. Darowizny uczynione na rzecz tych osób należy doliczyć do wartości spadku niezależnie od tego, kiedy zostały uczynione. Osoba żądająca wypłaty zachowku jest również zobowiązana zaliczyć na należny sobie zachowek darowizny, które otrzymała od spadkodawcy.

 

Czy roszczenie o zachowek jest dziedziczne?

 

Roszczenie o zachowek jest dziedziczne przy czym odziedziczyć może je jedynie spadkobierca uprawnionego do zachowku który sam byłby uprawniony do zachowku po pierwotnym spadkodawcy. W praktyce więc roszczenie o zachowek może odziedziczyć np wnuk spadkobiercy po śmierci swojego ojca.

 

Czy roszczenie o zachowek się przedawnia?

 

Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu.

 

Kto nie ma prawa do zachowku?

 

Prawa do zachowku nie mają osoby wydziedziczone, niegodne, osoby które odrzuciły spadek, osoby które zrzekły się dziedziczenia w umowie zawartej za życia spadkodawcy, małżonek po wniesieniu pozwu o rozwód z jego wyłącznej winy o ile żądanie to było uzasadnione.

 

WYDZIEDZICZENIE

 

Kogo można wydziedziczyć i jaki ma to skutek?

 

Wydziedziczenie jest to pozbawienie zstępnych, małżonka lub rodziców uprawnienia do żądania zachowku od spadkobierców testamentowych.

 

Jakie są podstawy wydziedziczenia?

 

Spadkobierca może wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku jeśli osoba ta wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuściła się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo obrazy czci, lub też uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Jest to zamknięty katalog podstaw, co oznacza, że powołanie się na inną niż wyżej wymienione podstawę spowoduje, że wydziedziczenie będzie bezskuteczne.